عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )

354

الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )

1052 كانّ ثبيرا فى عرانين وبله * كبير أناس فى بجاد مزّمل « 32 » ( پس حال كه عرب اعراب اسم را مقلوب مىكند ) پس چگونه اسم غير منصرف را منصرف ( نكند ) « 33 » در حالى كه منصرف ساختن اسم غير منصرف نزد اهل مدينه ، و در ضرورت شعر نزد همگان جايز است . و گفتار خدا : « قَدَّرُوها تَقْدِيراً » به اين معنى است كه ظرفها و جامها به اندازه و قالبى كه نياز دارند ساخته شده ، و نه از سيراب كردن ايشان عاجز و نه بيشتر از حد نياز است . و نيز درباره گفتار خدا : « قَوارِيرَا مِنْ فِضَّةٍ » گفته شده : « چون جنس شيشه‌ها از شن است [ لذا خدا اشاره كرد ] كه جنس اين شيشه‌ها از نقره است و آن نوعى است كه آنچه در درونش مىباشد از خارج نمايان است . و گفتار و رأى نخست در قياس با معناى تشبيه ، نيكوتر و جالب‌تر است و همان وجه اول ، روايت شده و مشهور است .

--> ( 32 ) - در نسخه اصل و شرح المعلّقات السبع ، ص 48 چنين است ، اما در ديوان او ، ص 25 ( بجاى مصراع اول چنين ضبط شده است ) « كان ابانا فى افانين ودقه » . ( 33 ) - عبارت اصل متن الجمان ، ص 372 « فكيف يصرف » است و ليكن با توجه به سياق فكيف لا يصرف صحيح‌تر به نظر مىرسد . ازاين‌رو در متن ترجمه ، عبارت اخير مورد نظر قرار گرفت . - م .